Deze maand verscheen een artikel van mijn hand (zie onder) in de Vogelvrije Fietser, het tijdschrift van de Fietsersbond. Het artikel gaat over fietsen ten zuiden van Valencia waarbij we zoals wel vaker gebruik hebben gemaakt van de diensten van spainishtravel.com met de Nederlandse eigenaar Richard van Kruchten. Ideaal, hij regelt alles – routes, verblijf, fietshuur – en houdt aan alle kanten rekening met je eigen wensen. Behalve de route via GPS krijg je een klein boekje met kaartjes en informatie over het traject.
Tijdens het WK voetbal 2026 is Curaçao helemaal in de ban van de nationale ploeg en kleurt het hele eiland blauw. Deze video is een mooi uitvloeisel van dit blauwe verschijnsel:
Na drie jaar speuren in archieven, boeken en kranten, na drie jaar mensen interviewen is het zover: mijn boek over dit onderwerp is persklaar en wordt binnenkort gedrukt. Tot op ’t laatst las ik het Antilliaans Dagblad en als ik iets nieuws zag, paste ik de tekst nog snel aan. Dus de feiten zijn zo actueel mogelijk.
Het boek bestaat uit twee delen. Deel I is vooral historisch en beslaat de periode van 1634 tot 1916. In dat jaar wordt de Openbare Gezondheidsdienst opgericht, maar ook de Curaçaose Petroleummaatschappij: het begin van de olieraffinaderij die decennialang een stempel op de maatschappij drukt, ook op de gezondheidszorg.
Het eerste deel is vooral historisch. Met aandacht voor de eerste ziekenhuisjes bestemd voor de slaven, de eerste operaties onder narcose, voor armoede en gezondheid en voor de verschillende epidemieën.
Vanaf 1916, deel II, moet ik meer in vogelvlucht behandelen. Maar armoede is er nog steeds met alle gevolgen voor de gezondheid. Preventie is een ondergeschoven kind en van duidelijk beleid is geen sprake. Elke regering heeft zo haar eigen ideeën en de laatste jaren zitten regeringen er steeds korter, zodat de fraaie plannen uit het regeringsprogramma niet worden uitgevoerd.
Of er ooit verandering in dit non-beleid komt, is onduidelijk. Maar ik vrees het ergste.
Op Curaçao zijn ze apetrots: ‘hun’ Andrew Jones is de eerste Curaçaoënaar die is opgenomen in de Baseball Hall of Fame. De in 1977 geboren Andruw is pas zestien jaar oud als hij een contract tekent met de Atlanta Braves. In 1996 is hij met negentien jaar de jongste speler in de geschiedenis van de sport met een homerun in de World Series. Niet voor niets wordt hij een van de grootste honkballers van Amerika genoemd, waar hij de koosnaam ‘The Curaçao Kid’ krijgt. Zijn carrière in de Amerikaanse honkbalwereld schiet omhoog. Zo ontvangt hij tussen 1998 en 2007 maar liefst tien keer de Rawlings Gold Glove Award. Jones is weliswaar in 2016 gestopt met honkballen, ze zijn hem in Atlanta niet vergeten. Tien jaar later, in januari 2026, wordt hij opgenomen in de Baseball Hall of Fame.
Onderstaand artikel verscheen op 15 november in de zaterdagbijlage van Trouw: Letter&Geest. Het is een herfstig wandelverhaal in de Ierse Wicklow Mountains.
Een maand geleden was het mangrovendag, vandaag, 20 augustus, is het wereldmuggendag. In eerste instantie denk je: hoezo? Maar het is ook wel een goede herinnering aan het kwaad dat bijvoorbeeld de Aedes aegypti kan veroorzaken. Op Curaçao en de andere eilanden – maar ook steeds meer in Nederland – is deze mug de overbrenger van diverse ziekten: gele koorts, zika, dengue en chikungunya. Gele koorts is op Curaçao zo goed als uitgeroeid maar maakte in voorbije eeuwen veel slachtoffers. De andere ziekten kan men voorkomen door gebruik van een muggenwerend middel met DEET en slapen onder een klamboe of in een airco ruimte.
Maar het allerbelangrijkste is zorgen dat de muggen zich niet kunnen voortplanten in stilstaand water. Juist op Curaçao (en andere tropische) eilanden is men na een regenbui nogal slordig. Bloempotten vullen zich met water, net als oude autobanden, een ideale voedingsbodem voor de Aedes aegypti. En als die mug besmet is met zika, dengue of chikungunya dan brengt zij (de vrouwtjes zijn de boosdoeners) die ziekte over op het volgende slachtoffer dat gestoken wordt.
In 2015 bepaalt UNESCO dat op 26 juli extra aandacht moet komen voor het nut van mangroven. Geen buitensporige luxe, want mangroven zijn cruciaal voor kustbescherming. Ze houden met hun hoge steltwortels bijvoorbeeld het sediment vast dat van het land komt en anders de zee in spoelt en het koraalrif verstikt. Verder beschermen ze de kust tegen te hoge golven bij bijvoorbeeld orkanen. En tot slot hebben ze een belangrijke functie als broedkamer van vissen en andere zeedieren. Die groeien op in de bescherming van de luchtwortels van mangroven waar ze amper last hebben van roofvissen. Tot slot: vogels zijn dol op de boomkruinen van mangroven voor comfortabele nestplekken.
Helaas worden mangrove wereldwijd bedreigd, ook op Curaçao en de andere eilanden van de voormalige Nederlandse Antillen. Toeristen zitten graag aan het strand en daar zijn de mangrovenbossen de dupe van. Weg met die rommelige takken dan kunnen we een nieuw resort bouwen. Ook particulieren kappen er op los. Op Curaçao is nog maar 0,12 procent van het eiland begroeid met mangroven.
Positief is de oprichting van een mangrovenpark in het stedelijk gebied aan de zuidkust vier jaar geleden. Daar is een vervallen rifwater met mangroven opgeknapt met houten vlonderpaden en vaarroutes voor kajaks. Maar het is natuurlijk niet meer dan een druppel op een gloeiende plaat als je bedenkt dat mangroven vroeger zo’n beetje langs de hele zuidkust groeiden. Zij behoedden het eiland voor erosie en voorzagen het rif van schoon water en jonge vissen.
Op zondag 18 mei gingen de deuren open van het geheel vernieuwde Joods Museum op Curaçao. Het ligt naast de Sefardische synagoge en interessant is dat in dit vernieuwde museum meer aandacht is voor de Asjkenaziem, die zich ongeveer een eeuw geleden op Curaçao vestigden. Zie daarvoor mijn boek Een sjtetl in de tropen/A Shtetl under the Sun. De Engelse versie is in het museum te koop.
Met de aandacht voor de Asjkenaziem ligt nu ook de door Marjan en mij geschreven roman Ren, Janina, ren!/Run, Janina, Run! in dit nieuwe museum. Deze roman beschrijft het leven van de Poolse Janina Katz, die als tienjarig meisje voor de Duitsers moet vluchten. Na de oorlog komt zij op Curaçao terecht waar ze een kledingwinkel begint. Ze overlijdt in 2024, 92 jaar oud.
Ik kwam bij toeval achter een mooi recyclingproject op Curaçao. Plastic wordt niet alleen ingezameld, maar er worden daarna nieuwe producten van gemaakt die dan weer in de lokale bouwmarkt van Kooyman worden verkocht. Circulariteit ten top! Onderstaand artikel schreef ik voor Trouw.
Begin november op de fiets? Dat kan, bij Valencia. Zeer afwisselend met bergen, heuvels, kastelen en forten en… de zee met duizenden flamingo’s. Onderstaand artikel verscheen in Trouw.
